Jestem proboszczem parafii rzymskokatolickiej w Ostrogu nad Horyniem Ukraina e-mail: vykovaliv@gmail.com www.ostrog.blox.pl Adres dla korespondencji w Polsce: ks. Witold Józef Kowalów skr. poczt. 9 34-520 Poronin
Vesna

Krzysztof Broszkowski OP - osobista strona www

Poleć naszą stronę ЛОТ "Пошук" KRESY uahistory Сайт акції з поширення української музики серед населення України Kościół Rzymsko-Katolicki na Białorusi Я в контактi Wołanie z Wołynia - Волання з Волині

Promote Your Page Too

Blog > Komentarze do wpisu

Ze wspanialej historii kościelnej Lubieszowa

W dni, w które nie mam intencji, zacząłem odprawiać Mszę św. za kapłanów męczenników, którzy pracowali na terenie diecezji łuckiej i złożyli Bogu ofiarę ze swego życia w czasie II wojny światowej. W dniu dzisiejszym odprawiłem Mszę św. w intencji ś. + p. o. Aleksandra Zająca Sch.P. Urodził się on w 1906 roku w Krośnie, w ówczesnym województwie lwowskim, diec. Przemyska. Święcenia kapłańskie przyjął w 1935 r. W 1939 roku został prefektem w kolegium w Lubieszowie. W czesnym rankiem 5 czerwca (lub 5 sierpnia) 1941 roku został uprowadzony i zastrzelony w lesie k. Lubieszowa. [Zob. Adam Peretiatkowicz, „Księża ofiary zbrodni wojennych lat 1939-1945 na terenie diecezji łuckiej obrządku łacińskiego”, w: „Lista strat wśród duchowieństwa metropolii lwowskiej obrządku łacińskiego w latach 1939-1945”, Opole 2005, s. 45-56, s. 56.]
Poniżej załączam krótki materiał nt. Lubieszowa i jego wspaniałej historii kościelnej.

ks. Witold Józef Kowalów

Ostróg nad Horyniem, 9 grudnia 2005 roku


ZE   WSPANIAŁEJ   HISTORII  
KOŚCIELNEJ   LUBIESZOWA

 Lubieszów do diecezji łuckiej należy obecnie, wcześniej należał do diecezji pińskiej. To miasteczko zagubione wśród poleskich błot, które obecnie jest centrum Regionalnego Parku Krajobrazowego „Prypeć-Stochód” – leżącego w północno-zachodniej części Ukrainy, na granicy z Białorusią – posiada niesamowicie piękną historię kościelną.
 W latach 1684-1834 istniało w Lubieszowie jedno z najlepszych w Rzeczypospolitej Kolegium Pijarów. We wspomnianym kolegium pijarskim pierwsze nauki pobierał naczelnik Tadeusz Kościuszko. W roku 1755 razem ze swym bratem Józefem rozpoczął tu naukę. Uczył się m.in. języków obcych. Lecz po pięciu latach, w 1760 r. wrócili obaj do domu, ze względu na kłopoty rodzinne. Pozostały po klasztorze pijarów (fundacja Jana Karola Dolskiego z 1693 r.) budynek jest z XVIII w. W skład kompleksu klasztornego wchodził kościół ozdobiony freskami Ł. Hübla. Niestety w czasach sowieckich po 1945 r. przestał istnieć. Przy wspomnianym klasztorze działała niemal 140 lat znana na Wołyniu szkoła, która miała dobrą bibliotekę, gabinet fizyki, internat. Do dziś zachowała się pamiątkowa tablica nad portalem wejścia do dawnego kolegium, w którym mieszczą się teraz przeróżne instytucje państwowe i społeczne.
Z Lubieszowa pochodzą – lub tam studiowali – znani uczeni, działacze polityczni, społeczni i religijni: oprócz wymienionego Tadeusza Kościuszki, Stanisław Jundziłł – botanik, założyciel Wileńskiego Ogrodu Botanicznego, Teodor Narbutt – pedagog i filozof, Adam Naruszewicz – polski historyk i poeta, i wielu innych. Jednak, jak na ironię, obszar, z którym związanych jest tyle znacznych postaci, jest obecnie stosunkowo słabo znany i zbadany.

*

W Lubieszowie był też dawny klasztor Prowincji Ruskiej oo. kapucynów – placówka zakonna powstała w 1756 roku Jana Antoniego Czarneckiego, kasztelana bracławskiego, i jego małżonki Felicjanny z Czosnowskich.. Budowę kościoła pw. św. Franciszka z Asyżu rozpoczęto dopiero w 1761 r., a ukończono w 1786, kiedy to konsekrował go sufragan łucki bp Jan Kaczkowski. W wyniku trzeciego rozbioru Polski (1795), do zaboru rosyjskiego dostały się trzy kolejne klasztory kapucyńskie: we Włodzimierzu Wołyńskim, Uściługu i Lubieszowie. Klasztor w Lubieszowie został skasowany przez władze carskie w 1832 roku.
 Kapucyni powracają tu w 1929 r. W 1933 roku rewindykowano go i założono w nim ośrodek tzw. neounii (ówczesna akcja na rzecz jedności Kościoła katolickiego z prawosławiem podjęta na Wołyniu, Polesiu i Podlasiu). Dnia 30 kwietnia 1934 r. Papieska Komisja „Pro Russia” ustanawia w Lubieszowie misję słowiańsko-bizantyjską w ramach neounii i powierza jej prowadzenie OO. Kapucynom. Misja obrządku wschodniego została zorganizowana przez o. Gondulfa (po zmianie obrządku – Cyryla) Fermonta, która posiadała własne niższe seminarium i nowicjat. Ale kandydaci dla misji obrządku bizantyjskiego z siedzibą w Lubieszowie na Polesiu byli kierowani do kolegium św. Fidelisa, kapucyna i męczennika, w Łomży, gdzie do 1939 roku mieściło się prywatne gimnazjum zakonne i niższe seminarium duchowne dla kandydatów do zakonu kapucynów prowincji warszawskiej.
Ponownej konsekracji kościoła klasztornego pw. św. Franciszka z Asyżu dokonał 7 września 1935 r. błog. bp Mikołaj Czarnecki, Wizytator Apostolski dla katolików obrządku słowiańsko-bizantyjskiego. Różne wydarzenia II wojny światowej prawie całkowicie zniszczyły dorobek działalności misji. W ostatnich latach Związku Sowieckiego w kościele mieścił się klub sportowy, a klasztor był zajęty przez milicję, sąd i prokuraturę.
W latach 1935-1939 pracował w klasztorze oo. kapucynów o. Jan Paweł Mucharski OFMCap. (+2001) w Lubieszowie, będącym wówczas parafią neounicką. Do Lubieszowa wrócił po latach w dniu 22 grudnia 1991 roku. Pomagał duszpasterzom w Maniewiczach i Lubieszowie: ks. Adamowi Galekowi i ks. Kazimierzowi Zającowi. Zmarł dnia 13 marca 2001 r. w Oak Ridge k. Nowego Jorku w USA. Jest autorem książki pt. „Ty jesteś Piotr” (Lubartów 1999), będącej zbiorem przemyśleń na temat sytuacji na płaszczyźnie ekumenicznej, zwłaszcza na terenach wschodnich. Pasjonująca lektura obrazująca dzieje dialogu ekumenicznego i rysująca perspektywy jego rozwoju. W ramach serii Biblioteka „Wołania z Wołynia” (t. 18) został wydany jej przekład na język rosyjski: “И ты утверждай своих братьев” .

*

Przez rok czasu przed II wojną światową pracowali w Lubieszowie także Oblaci. W styczniu 1933 roku administracja prowincji polskiej oblatów na  polecenie Episkopatu przyjęła prowadzenie domu dla księży demerytów w Lubieszowie (demeryci – byli to księża obu obrządków skazani przez sądy świeckie na karę aresztu, na mocy art. XXII Konkordatu zawartego pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską z 1925 roku mieli być umieszczani w „klasztorze lub innym domu zakonnym w pomieszczeniach na ten cel przeznaczonych”). Jaki pisze Andrzej Szymański, „na tą arcytrudną placówkę” wysłano o. Jana Wilhelma Kulawego (jako dyrektora rezydencji), jego brata o. Pawła Kulawego oraz dwóch braci . Zaś o. Franciszek Kowalski, superior i proboszcz w Kodniu tak skomentował nową obediencję braci Kulawych: „Mimo wszystko ojcowie poszli do Lubieszowa, do pracy, która w żaden sposób nie odpowiadała celom Zgromadzenia” („Życiorys zakonny o. Pawła Kulawego”, APOMI, bez sygn.) Po przybyciu do Lubieszowa 28 marca 1933 roku Ojcowie zajęli się tylko duchowym  kierownictwem w zakładzie ale – mimo próśb biskupa miejscowego – nie chcieli przyjąć administracji domu ani nie objęli miejscowej parafii. W końcu wobec znacznych problemów z utrzymaniem karności wśród podopiecznych, w maju 1934 roku oblaci zrezygnowali z prowadzenia placówki w Lubieszowie .

*

Niezwykle tragiczny okres w historii Lubieszowa to II wojna światowa. W dniu 9 listopada 1943 r. w Rejmontówce i Lubieszowie, pow. Kamień Koszyrski, woj. poleskie zostało zamordowanych ok. 200 osób narodowości polskiej. W tej sprawie prowadzone jest specjalne śledztwo Instytutu Pamięci Narodowej (Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu). Dotychczas przeprowadzone czynności nie pozwalają jednak na jednoznaczne ustalenie, czy sprawcami zbrodni była zorganizowana formacja Ukraińskiej Powstańczej Armii, czy też miejscowi Ukraińcy . 

*

Obecna parafia mieści się w dawnym konwencie OO. Kapucynów. W dniu 21 kwietnia 1992 r. decyzją przedstawiciela prezydenta Ukrainy w obwodzie wołyńskim W.J. Błażeńczuka kościół w Lubieszowie został zwrócony wiernym. Od tego czasu dojeżdżali tu z posługą duszpasterską kolejno: o. Jan Paweł Mucharski OFMCap. (1992-1993), ks. dr Adam Galek (1993-1994), ks. Kazimierz Bolesław Zając (1994-2001).
Obecnym proboszczem w Lubieszowie, od 2001 roku, jest ks. mgr Andrzej Marcin Kwiczala – syn Andrzeja i Alicji z d. Nikiel, urodził się 30 stycznia 1967 roku w Nysie. Po ukończeniu szkoły podstawowej, rozpoczął naukę w Zespole Szkół Rolniczych im. Emila Godlewskiego w Nysie. Egzamin maturalny złożył w 1987 roku. W tym samym roku rozpoczął studia na Akademii Medycznej we Wrocławiu. Po złożeniu egzaminu dyplomowego rozpoczął pracę w Państwowym Szpitalu Klinicznym nr 4 na Oddziale Nefrologii we Wrocławiu. W 1994 roku wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej i rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (KUL). 18 maja 2000 roku uzyskał stopień magistra historii Kościoła na Wydziale Teologicznym KUL . Święcenia kapłańskie otrzymał 10 czerwca 2000 roku. Od lipca 2000 roku do XI 2001 roku pracował jako wikariusz parafii katedralnej w Łucku. Dnia 18 listopada 2001 roku mianowany proboszczem parafii pw. Ducha Świętego w Maniewiczach, parafii pw. Świętych Cyryla i Metodego w Lubieszowie i parafii pw. św. Marcina w Czersku.

ks. Witold Józef Kowalów

Ostróg nad Horyniem, 9 grudnia 2005 roku

Niektóre publikacje o Lubieszowie:

W. HUSARSKI, „Kościół oo. pijarów w Lubieszowie”, [w:] „Południe”, 1922, nr 4, s. 24-35.
Wiktor CHOMICZ, „Pod opieką Świętych Cyryla i Metodego”, [w:] „Wołanie z Wołynia” nr 2 (63) z marca-kwietnia 2005 r., s. 31-32 (tłum. z ukraińskiego Łucja Zalewska).
Wiktor CHOMICZ, „«Jest to potrzebne nie martwym, to jest potrzebne żywym»”, [w:] „Wołanie z Wołynia” nr 4 (65) z lipca-sierpnia 2005 r., s. 37 (tłum. z ukraińskiego Łucja Zalewska).
Bp Antoni DYDYCZ OFM Cap., „Z dziejów kapucyńskiego klasztoru w Lubieszowie”, [w:] „Europa Orientalis. Polska i jej wschodni sąsiedzi od średniowiecza po współczesność”, Toruń 1996, s. 301-313.
Zbigniew MAŁYSZCZYCKI, „Jeszcze o kościele i klasztorze Ojców Kapucynów w Lubieszowie”, [w:] „Wołanie z Wołynia” nr 4 (65) z lipca-sierpnia 2005 r., s. 38-39.
Antoni MAŁYSZCZYCKI, „Tragedia Lubieszowa”, [w:] „ŁAD katolikom na Wschodzie” nr 3/94 z marca 1994 r., s. I.
A. MOSZYŃSKI, „Kronika kollegium lubieszowskiego”, Kraków 1876.
 

piątek, 09 grudnia 2005, kovaliv