Kalendarium Wołyńskie

9 lutego

9 lutego 1862 r. – Św. Zygmunt Szczęsny Feliński przyjechał do Warszawy i objął rządy w archidiecezji. Rozpoczął się dla Niego swoisty dramat. Oskarżany początkowo – od chwili przyjazdu – przez entuzjastów powstań narodowych o uległość wobec caratu, po upadku Powstania Styczniowego za obronę narodu polskiego i praw Kościoła został deportowany 14 czerwca 1863 r. w głąb Rosji przez ...carat.

Zob.: Jan Fitzke, „Z Wołynia 1936 – 1939”, oprac. A. Gaczoł i Ks. W.J. Kowalów, Biały Dunajec – Ostróg 2009, s. 32-34.

9 lutego 1918 r. – traktat w Brześciu Litewskim, w którym państwa centralne oddawały Chełmszczyznę i Wołyń Ukraińskiej Republice Ludowej. Rezultatem tego było wycofanie wojsk austriackich z części Wołynia, zajętej przez Austriaków, i zastąpienie ich wojskami niemieckimi, w których okupacji pozostał Wołyń podobnie jak cała Ukraina do grudnia 1918 roku.

9 lutego 1943 r. ­– napad nacjonalistów ukraińskich na polską kolonię Parośla w powiecie sarneńskim, podczas którego podstępnie i okrutnie zostali wymordowani wszyscy mieszkańcy od niemowląt po starców, łącznie ponad 150 osób, a także osoby spoza kolonii, które tragicznego dnia były na jej terenie i przemieszczały się przez nią. Napastnicy udawali partyzantów sowieckich i ten „chwyt” był powtarzany w bardzo wielu napadach. Zaplanowana była również na ten dzień bezpośrednio po rzezi Parośli likwidacja także dwu sąsiednich większych kolonii polskich, w tym Wydymeru, ale zawiodła mobilizacja chłopów ukraińskich z okolicy, za którą odpowiedzialny Ukrainiec został zamordowany przez bojówkę, która wymordowała Paroślę. Według Ewy Siemaszko napadem tym zostały zapoczątkowane masowe mordy Polaków na Wołyniu w 1943 roku.

Zob. Ewa Siemaszko, „Ludobójstwo ukraińskie na  Wołyniu” [w:]

http://www.promemoria.org.pl/arch/2003_8/ukraina1/ukraina1.html

J. Turowski, W. Siemaszko, Zbrodnie nacjonalistów ukraińskich dokonane na ludności polskiej na Wołyniu 1939-1945, wyd. Główna Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce – Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 1990, s. 22;

Władysław Filar, „Antypolskie akcje nacjonalistów ukraińskich” [w:]

http://www.lwow.home.pl/semper/wolyn.html

9 lutego 1944 r. ­– zginął Stanisław Bidakowski, Polak, robotnik, zmobilizowany do Armii Czerwonej w 1941 roku. Młodszy lejtnant, dowódca wzwodu. Urodził się w 1911 r. w wiosce Dorohoszcza.  

Bp Adolf Piotr Szelążek

9 lutego 1950 r. ­– na wygnaniu w Polsce (w Zamku Bierzgłowskim) zmarł bp Adolf Piotr Szelążek. Urodził się 1 sierpnia 1865 r. w Stoczku Łukowskim na Podlasiu. Od 1925 r. bp łucki. W chwili objęcia rządów diecezja liczyła wówczas 200.000 wiernych, pracowało w niej 195 kapłanów w 99 parafiach i 11 dekanatach. Do wybuchu II wojny światowej, bp Szelążek utworzył jeszcze ponad 70 nowych parafii i wydzielił kolejnych 5 dekanatów. Założył drukarnię diecezjalną oraz erygował Instytut Akcji Katolickiej w Łucku. Jeden z najbardziej zasłużonych ordynariuszy diecezji łuckiej, więziony i represjonowany przez władze komunistyczne, wydalony do Polski w 1946 roku.

Zob.: biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/Adolf_Szel%C4%85%C5%BCek

Uprzejmie proszę o wszelkie uwagi i uzupełnienia.

ks. Witold Józef Kowalów

vykovaliv@gmail.com  

Serdecznie zapraszam do grupy „Wołanie z Wołynia”

http://groups.google.com/group/wolanie?hl=pl  

Kalendarium Wołyńskie

8 lutego

8 lutego 1813 r. – w Dubnie zmarł Tadeusz Czacki, słynny twórca Liceum Krzemienieckiego, historyk, bibliofil, działacz gospodarczy i oświatowy. Urodził się 28 sierpnia 1765 r. w Poryku.

Zob.: biogram w Wikipedii //

http://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Czacki

8 lutego 1911 r. – w Józinie na Wołyniu urodził się Wacław Kopisto (1911-1993), mjr Wojska Polskiego, organizator polskiej samoobrony na Wołyniu. Dowódca KEDYW-u Inspektoratu Łuck. Aresztowany w 1994 r. przez Sowietów i skazany na kare śmierci. Wyrok zamieniono na 10 lat więzienia. Zmarł 23 lutego 1993 r. i spoczywa na cmentarzu rzeszowskim na Wilkowyji.

Zob.: „Słownik Biograficzny Powiatu Łańcuckiego” //

http://www.powiat-lancut.com.pl/?biografie&litera=K

8 lutego 1943 r. – nocą 7/8 lutego 1944 r. wywleczony został przez bojówkę UPA do piwnicy i w niej zamordowany o. Józef Kamil Gleczman OCD, polski karmelita. Urodził się w 1909 r. w Polance Wielkiej k. Oświęcimia. W zakonie od 1923 r., święcenia kapłańskie przyjął w 1933 roku. Od sierpnia 1939 r. przełożony klasztoru w Wiśniowcu Nowym. Z powodu zagrożenia ze strony UPA i za radą żołnierzy węgierskich przekonany był do wyjazdu w lutym 1944 r. z klasztoru do Generalnej Guberni. Pozostał jednak na miejscu i parafii nie opuścił…

Zob. Adam Peretiatkowicz, „Księża ofiary zbrodni wojennych lat 1939-1945 na terenie diecezji łuckiej obrządku łacińskiego”, w: „Lista strat wśród duchowieństwa metropolii lwowskiej obrządku łacińskiego w latach 1939-1945”, Opole 2005, s. 45-56; cyt. s. 55-56.

8 lutego 2005 r. – ordynariusz łucki bp Marcjan Trofimiak odprawił w katedrze łuckiej uroczyste nabożeństwo z okazji 55. rocznicy śmierci ostatniego ordynariusza tej diecezji w przedwojennej Polsce bp Adolfa Piotra Szelążka i setnych urodzin wielkiego duszpasterza Wołynia i Kazachstanu ks. Władysława Bukowińskiego. Podczas sympozjum, które odbyło się po Mszy św. w katedrze łuckiej, sylwetkę duchową biskupa-wygnańca Adolfa Szelążka (1865-1950) przedstawił dr Włodzimierz Osadczy z Instytutu Polonijnego KUL. Ks. Władysława Bukowińskiego wspominał w swym referacie proboszcz parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Ostrogu i redaktor naczelny wydawanego tam pisma „Wołanie z Wołynia” ks. Witold Józef Kowalów.

Uprzejmie proszę o wszelkie uwagi i uzupełnienia.

ks. Witold Józef Kowalów

vykovaliv@gmail.com  

Serdecznie zapraszam do grupy „Wołanie z Wołynia”

http://groups.google.com/group/wolanie?hl=pl